Geschiedenis

Dit geschiedenisoverzicht biedt een beknopt overzicht van de ontwikkeling van het Nederlandse e-overheidsbeleid. Door de links naar de onderliggende pagina's te volgen vindt u uitgebreidere informatie. Het Nederlandse beleid wordt in grote lijnen gekenmerkt door een niet-hiërarchische, op consensus gebaseerde aanpak. De geschiedenis laat zien hoe ondanks recente wijzigingen in beleid en bestuur de continuïteit en ontwikkeling gehandhaafd zijn gebleven. Dit wordt geïllustreerd door beleidsdocumenten af te zetten tegen tastbare implementatie- en onderzoeksprojecten die zijn ontwikkeld om een specifiek beleidsaspect te realiseren.

Burgers en bedrijven vragen om een overheid die snel, efficiënt en klantgericht werkt en niet steeds naar de bekende weg vraagt; dus betere dienstverlening met minder administratieve lasten. Hiertoe hebben staatssecretaris Ank Bijleveld namens het Rijk, Annemarie Jorritsma namens de VNG, Jan Franssen namens het IPO en Sybe Schaap namens de Unie van Waterschappen in december 2008 het akkoord over het NUP ondertekend: het Nationaal uitvoeringsprogramma betere dienstverlening en e-overheid. Om betere dienstverlening te realiseren, is het noodzakelijk dat de overheden de onderdelen (bouwstenen) van haar e-overheidprogramma’s zoveel mogelijk op elkaar afstemmen en dat alle overheden hiervan gebruik maken. De basisinfrastructuur omvat: elektronische toegang tot de overheid, e-authenticatie, informatienummers, basisregistraties en elektronische informatieuitwisseling. Afgesproken is om deze basisinfrastructuur tot stand te brengen en gezamenlijk in gebruik te nemen. In het NUP zijn bovendien zes voorbeeldprojecten benoemd, waarmee getoond wordt hoe de beschikbare infrastructuur van de e-overheid de dienstverlening zichtbaar verbetert. Lees verder.

Op 18 april 2006 ondertekenden de minister van Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties, de voorzitters van VNG, IPO en de UvW de intentieverklaring 'Betere dienstverlening, minder administratieve lasten met de elektronische overheid!' Hiermee commiteerden gemeenten, provincies, waterschappen en rijk zich aan het verbeteren van dienstverlening aan burgers en bedrijven en het bereiken van de geplande administratieve lastenverlichting door de inzet van ICT-oplossingen. Een gevolg hiervan was de oprichting van het programma i-teams, dat gefaseerd gemeenten, provincies en waterschappen gaat ondersteunen bij de invoering van ICT-toepassingen en elektronische dienstverlening. Lees verder.

In 2004 formuleerde het kabinet Balkenende I het beleid ten aanzien van de elektronische overheid in het document Op weg naar de elektronische overheid. Hierin stonden de volgende speerpunten beschreven:

• Burgers en bedrijven hoeven bepaalde gegevens nog maar een keer aan te leveren bij de overheid;

• Er komt een elektronisch systeem waarmee burgers en bedrijven zich eenduidig bekend kunnen maken bij de overheid;
• Voor haar communicatie, zowel intern als met de buitenwereld, gaat de overheid open standaarden gebruiken, waardoor de leveranciersonafhankelijkheid wordt vergroot. Eind 2007 werd een voorstel hiertoe aangenomen door de Tweede Kamer;
• Het streven dat in 2007 65% van de publieke dienstverlening van rijk, provincies en gemeenten plaats kan vinden via het internet. Eind 2007 werd vastgesteld dat deze doelstelling is behaald.

Het programma ICT en Administratieve Lastenverlichting, kortweg ICTAL, werd in januari 2003 opgericht. ICTAL was een samenwerkingsverband tussen het bedrijfsleven en de overheid dat de opdracht had ICT-voorzieningen te ontwikkelen en in gebruik te nemen om de administratieve lasten en rompslomp bij het bedrijfsleven te verminderen. Lees verder

In 2002 ondertekenden de Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) een intentieverklaring waarin onder andere de oprichting van een bestuurlijke regiegroep ICT en Overheid was opgenomen. In 2003 kwam die regiegroep er ook. Lees verder

In Andere Overheid wordt de kabinetsvisie als volgt geformuleerd: 'de grote problemen waarmee Nederland kampt, kunnen niet alleen door de overheid worden opgelost. Iedereen moet zijn eigen bijdrage leveren op basis van zijn of haar mogelijkheden en vaardigheden. Dit houdt in dat burgers zelf meer verantwoordelijkheid zullen moeten dragen en de overheid minder regels zal moeten opleggen'. Lees verder

In december 2002 introduceerde de regering het actieprogramma B4 - Beter Beleid voor Burger en Bedrijf. Het programma formuleerde nieuwe beleidsdoelstellingen voor het oplossen van slepende sociale kwesties, het terugdringen van de bureaucratie en de overheidsuitgaven. Lees verder

De stichting ICTU werd op 11 april 2001 opgericht door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. ICTU gaf een impuls aan de inzet van ICT voor lastenverlichting en betere dienstverlening aan burgers en bedrijven. Lees verder

In mei 2000 werd de nieuwe beleidsnota, Contract met de toekomst, gepubliceerd. Het document was in drie delen opgesplitst; elk deel had betrekking op een specifiek onderwerp met een afzonderlijke doelstelling. Lees verder

De white paper De Digitale Delta – Nederland oNLine vormde het vervolg van het Nationaal actieprogramma Elektronische Snelwegen (1994) en de brief Herijking van het Nationaal Actieprogramma Elektronische Snelwegen die in april 1998 aan de Tweede Kamer was verzonden. Deze beleidsnota bood een kader voor de implementatie van een reeks van maatregelen die in de actieprogramma's of elders waren aangegeven. Lees verder

In 1998 introduceerde het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het Actieprogramma Elektronische Overheid. Doel van dit programma was de ontwikkeling van een efficiëntere en effectievere overheid op de elektronische snelweg. Dit doel moest worden bereikt door het gebruik van ICT binnen een aantal uiteenlopende gebieden aan te moedigen. Lees verder

In 1994 werd door het Ministerie van Economische Zaken het Nationaal Actieprogramma Elektronische Snelwegen, van metafoor tot actie geïntroduceerd. Het programma zette een kader uiteen voor verschillende overheidsinitiatieven met zes hoofdpunten, aan de hand waarvan Nederland een toonaangevende positie op het gebied van ICT moest verwerven. Lees verder

Nederland was een van de eerste Europese landen die met e-Governmentprogramma's en -werkgroepen van start ging; in 1994 werd het eerste nationale ICT-actieprogramma geïntroduceerd. Sindsdien heeft het Nederlandse e-Government-netwerk zich snel door het hele land vertakt, zowel op nationaal als lokaal niveau, ondanks regelmatige wijzigingen in beleid en bestuur. Inmiddels zijn er verschillende volledig transactionele publieke diensten beschikbaar voor burgers en bedrijven, bijvoorbeeld voor het indienen van inkomstenbelastingaangiften door burgers, het doen van aangifte bij de politie en douane, het afdragen van sociale lasten voor werknemers en het indienen van gegevens bij statistische overheidsinstellingen. Er zijn grootscheepse back office-initiatieven gestart die ervoor moeten zorgen dat de diensten niet alleen online beschikbaar zijn, maar tevens dat alle betrokken processen efficiënter en effectiever verlopen en binnen alle onderdelen van de rijksoverheid zijn geïntegreerd. De overheid is zich ervan bewust dat er een wijziging van zowel de front office als de back office nodig is om e-Government tot een succes te maken.