GBA helpt Belastingdienst met aangifte

De Belastingdienst vult veel gegevens, zoals loon en WOZ-waarde, alvast in op de (elektronische) aangifte. Deze vooraf ingevulde aangifte is een gemak voor de burger. Maar natuurlijk alleen als de juiste gegevens op de juiste aangifte staan. De Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) zorgt voor een goede match. Gelukkig maar, zegt Rik Schut van de Belastingdienst, ‘want wat we vroeger deden in 5 maanden, moet nu in 5 weken.’

Naam,- adres,- en woonplaats (NAW)-gegevens werden al langer vooraf ingevuld. Maar vanaf 2009 ook andere gegevens, te beginnen met loongegevens en WOZ-waarden. Schut: ‘Dat was het makkelijkste. Want die gegevens gebruikten we altijd al, maar dan als contra-informatie. Dus om aangiftes achteraf mee te controleren, in juli. Diezelfde gegevens hebben we nu vooraf nodig, voor 1 maart, de start van de aangifteperiode. We moeten ze dus én eerder binnenhalen én checken voordat ze op de aangifte kunnen. Hadden we vroeger 5 maanden, nu moet alles in 5 weken. Een enorme uitdaging.’

Miljoenen data

De vooraf in te vullen gegevens komen van verschillende partijen, vertelt Schut: ‘Een grote is UWV, dat ons jaarlijks 29 miljoen loongegevens levert, van pensioenen, salarissen, AOW tot aan allerlei uitkeringen. Andere leveranciers zijn gemeenten, voor de WOZ-waarden. Verder leveren banken ons alle rentes en begin- en eindsaldi, en straks ook voor in te vullen hypotheekgegevens. Samen miljoenen data, die steeds beter en sneller worden aangeleverd. Niet langer via cd en dvd, maar vooral via Elektronisch berichtenverkeer. Dat scheelt een paar dagen. En die kunnen we goed gebruiken!’

Combinaties vergelijken

En dan zijn de gegevens binnen. Hoe weet de Belastingdienst zeker dat ze op de juiste aangifte, van de juiste persoon, komen? Schut: ‘Elke datalevering gaat onder de combinatie burgerservicenummer (BSN), geboortedatum en NAW-gegevens. Wij vergelijken die combinaties met dezelfde combinaties zoals ze bij ons bekend zijn, namelijk die uit de GBA. Daarmee hebben wij een koppeling. Die vergelijking gebeurt in een massaal proces; 1 miljoen checks, dat duurt ongeveer een uur. Komen de combinaties overeen, dan komen de gegevens op de aangifte. Zo niet, dan zoeken we handmatig uit wat er mis is. Lukt ook dat niet, dan worden de gegevens niet vooraf ingevuld.’

GBA ook beter

De GBA draagt bij aan de betrouwbaarheid van de vooraf ingevulde aangifte. En de GBA zelf wordt er ook beter van, benadrukt Schut: ‘Zeggen al onze leveranciers “A” en de GBA “B”, dan kloppen de GBA-gegevens misschien niet. Nu melden we dat nog terug op de individuele GBA’s van gemeenten. Maar straks op de landelijke Basisregistratie Personen (BRP), via de generieke terugmeldfaciliteit voor alle basisregistraties. Zulke standaardvoorzieningen vind ik het mooie van het Stelsel. Allemaal op dezelfde manier werken met dezelfde gegevens. Goed voor de kwaliteit van de overheid.’

Simpeler proces

De vooraf ingevulde aangifte is nu al een succes. Schut: ‘Loongegevens vullen we voor 94% vooraf in, studiefinancieringsgegevens zelfs voor 99%. En de burger reageert positief, zo blijkt uit onderzoek. We staan nu voor de volgende uitdaging: naarmate wij meer vooraf invullen, stijgen ook de verwachtingen. De burger gaat ervan uit dat de gegevens wel kloppen, en wordt minder zorgvuldig. Dat weten we uit andere landen. Maar wij werken niet alleen toe naar betere aangiften, maar ook naar een simpeler proces. Niet een voorlópige aanslag in april, maar direct de definitieve. Daar helpen we de burger pas echt mee.’