Van centrale registratie naar standaardisatie

In de ondergrond van dichtbevolkte gebieden, zoals Nederland , vinden steeds meer activiteiten plaats. Zo is er bijvoorbeeld voor de aanleg van veilige metrotunnels  informatie nodig over grondwaterstanden, over waar zand, veen en kleilagen liggen en over hoe deze lagen zijn opgebouwd. De vraag om dit soort informatie komt van steeds meer organisaties die betrokken zijn bij bodem en ondergrond. De behoefte aan eenduidige en effectieve  informatie neemt alleen maar toe. Daarom is de wet op de Basisregistratie Ondergrond (BRO) in voorbereiding. TNO is namens het ministerie van Infrastructuur en Milieu, de beheerder van deze basisregistratie. Uiteindelijk zijn er straks 21 verschillende datatypes ondergebracht in de Basis Registratie Ondergrond. Nu is het al zover dat TNO een aantal standaarden heeft getest om uitwisseling van geo-informatie handen en voeten te geven. Streefdatum voor de inwerkingtreding  is 2013.

In de BRO zal naast de registratie Data en Informatie van de Nederlandse Ondergrond (DINO) van TNO ook het Bodem Informatie Systeem (BIS) van Alterra uit Wageningen worden opgenomen. Wim van Berkel is softwarearchitect bij de afdeling Data en Informatie van de Nederlandse Ondergrond (DINO) van TNO en de man die de grote lijnen uitzet voor het systeem dat gebouwd gaat worden. Hij vertelt over de voordelen van een centrale database. Van Berkel: "De wettelijke basis van de BRO werkt verhelderend naar alle kanten. Mensen weten dat ze informatie uit de BRO in het werkproces moeten gaan opnemen. Dat heeft twee belangrijke  voordelen. Het voorkomt dat partijen opnieuw metingen gaan verrichten op plaatsen waarvoor de informatie al beschikbaar is en de kwaliteit van de informatie verbetert doordat je die met elkaar uitwisselt. Het betekent dat we door middel van centrale registratie standaardisatie teweeg gaan brengen. Informatie wordt daarmee bruikbaar voor een breder gebied. Deze standaarden gaan we bedenken samen met mensen uit het werkveld en dat heeft ook weer toegevoegde waarde."

Pilots Digikoppeling grote en kleine berichten

In de pilots die inmiddels zijn uitgevoerd is al rekening gehouden met de Europese richtlijnen van INSPIRE. Een richtlijn die de lidstaten verplicht allerlei ruimtelijke en milieu-informatie te ontsluiten voor burgers en bedrijven. Wat Van Berkel betreft zijn deze nog wel erg academisch. "Het was nog nooit eerder geprobeerd om de voorschriften uit de Europese richtlijn te combineren met de richtlijnen van Digikoppeling", zegt Van Berkel. "Daar is om te beginnen bestuurlijke en technische wil voor nodig. Wat dat betreft zien ze in Rotterdam het nut van centrale registratie. Dat is ook hun motivatie geweest om aan een pilot mee te doen. Het ging hier om de uitwisseling van kleine berichten over sonderingen. Rotterdam heeft er daar veel van in eigen beheer. Informatie over sonderingen hoort thuis in de BRO. Samen met het ingenieursbureau van Gemeentewerken Rotterdam hebben we in deze pilot een berichtenstandaard beproefd die succesvol bleek te werken. Dat kan als je zoals Rotterdam het belang ziet van samenwerking en uitwisseling."

"Een tweede proef was die samen met de NVBR, de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding. We hebben voor deze belangenvereniging van brandweerkorpsen de automatiseringsbehoefte rondom geboorde brandputten in kaart gebracht en gewerkt aan de ontwikkeling van een terugmeldfaciliteit, tegenwoordig Digimelding geheten. Dat is een voorziening waarmee fouten in basisregistraties gemeld kunnen worden als er gerede twijfel bestaat over die gegevens. Ook deze test is geslaagd verlopen."

Informatie over de bodem en ondergrond bestaat natuurlijk niet alleen uit kleine, goed te transporteren hoeveelheden informatie. Als het om boormonsterfoto’s, modellen of seismische opnamen gaat, praten we over het transport van soms wel tientallen gigabyte aan informatie. Dat kan niet via een 'gewone' standaard, daar is een standaard voor grote berichten voor nodig.

"Op dit moment werken we samen met Logius in een pilot die als doel heeft om de grote berichten standaard te definiëren en te beproeven.  De opzet is dat in de proefperiode de deelnemende partners alleen met Logius grote berichten uitwisselen en nog niet met elkaar. Logius is de trekker van dit project en heeft als ambitie om in de loop van dit jaar de grote berichten standaard te formaliseren en als mechanisme op te nemen in de specificaties van Digikoppeling. De grootste moeilijkheden die ik nog voorzie vinden hun  oorsprong in een tamelijk exotisch protocol waar maar beperkte ervaring mee bestaat in de markt. Dit kan een drempel opwerpen bij het aansluiten van leveranciers en afnemers. Een eerste toepassing voor de BRO in een pilot met een bronhouder verwacht ik daarom later dit jaar of pas volgend jaar", aldus Wim van Berkel.

Informatiebijeenkomsten Basisregistratie Ondergrond (BRO)

Gemeenten, provincies en waterschappen spelen een grote rol bij de toekomstige Basisregistratie Ondergrond (BRO). De BRO zal ondergrondgegevens van de beste kwaliteit bevatten. Door deze kwaliteitseisen en standaardisatie kunnen niet alleen overheden maar ook bedrijven, kennisinstellingen en geïnteresseerden van deze gegevens gebruik maken zonder extra inspanningen te verrichten om de data beschikbaar te krijgen.

Het is daarom belangrijk dat u in een vroegtijdig stadium betrokken wordt bij de totstandkoming van de BRO. Hiervoor organiseert het Ministerie van Infrastructuur en Milieu samen met TNO en Alterra Wageningen UR enkele informatiebijeenkomsten.

Belangstellenden zijn van harte welkom op één van de volgende informatiebijeenkomsten:

• Donderdag 10 februari 2011 in het Provinciehuis te Zwolle (geen aanmelding meer mogelijk)
• Donderdag 10 maart 2011 in het Provinciehuis te Den Haag
• Donderdag 31 maart 2011 in het Provinciehuis te ’s-Hertogenbosch

Meer informatie over de bijeenkomsten is te vinden op de website van TNO.