MARIJ: één concern, één basis

Wat is MARIJ?

MARIJ (Model Architectuur Rijksdienst) sluit aan op de Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA) en biedt een samenhangende architectuur voor de Rijksdienst. Het domein Rijksdienst zoals gehanteerd in MARIJ is ruwweg aan te duiden als de kerndepartementen, agentschappen,  ZBO's (zelfstandige bestuursorganen) en RWT's (Rechtspersoon met wettelijk taken). Niet te verwarren met de afzonderlijke rijksdiensten, zoals de Rijksdienst voor het Wegverkeer, Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten. de focus is niet alleen gericht op de kerndepartementen, maar nadrukkelijk ook op de uitvoering. MARIJ ondersteunt de ontwikkeling en beheer van de Enterprise Architectuur rijksdienst waar  momenteel aan wordt gewerkt.

MARIJ: één concern, één basis

Team Marij heeft ter verbetering van de aanpasbaarheid en toepasbaarheid van MARIJ een wiki-omgeving ontwikkeld, waarin het gedachtegoed en aanvullingen en practices daarbij, op meer intuïtieve wijze beschikbaar worden gesteld. Feitelijk vervangt deze wiki nu al de statische MARIJ-documenten zoals die op deze pagina zijn weergegeven. Naast de wiki als online architectuurinstrument, is op LinkedIn een discussiegroep aangemaakt, “Rijksarchitecten zonder Grenzen”, die vooralsnog alleen is opengesteld voor medewerkers van de Rijksdienst (departementen, inspecties en uitvoeringsorganisaties). De architectuur gerelateerde discussies die hier gevoerd worden, worden met behulp van de wiki nader uitgewerkt.

Tot slot is ook nog informatie over MARIJ beschikbaar op de samenwerkingsfunctionaliteit van de Rijksdienst. Deze functionaliteit is echter alleen beschikbaar voor ambtenaren en organisaties die zijn aangesloten op de Rijkswerkplek.

Wat is het doel van MARIJ?

MARIJ biedt een houvast om vanuit de concerngedachte de samenwerking tussen en binnen delen van de Rijksdienst te verbeteren. MARIJ vormt daarmee een stuurinstrument voor de vernieuwing van de Rijksdienst. Voor het uitvoeringsprogramma Compacte Rijksdienst (CRD) en de I strategie Rijk Voor departementale en Rijksbrede projecten geeft MARIJ invulling aan:

  • ontwerprichtlijnen;
  • samenhangende positionering en kader voor besluitvorming;
  • toetsingskader;
  • instrument voor risicobeheersing en ter ondersteuning van de inkoop;
  • Governance overheid en Rijk.

Opdrachtgever

Het Directoraat Generaal Overheid Bedrijfsvoering Rijksdienst (DGOBR), Directie Informatievoorziening Rijksdienst is opdrachtgever. Team MARIJ draagt zorg voor de doorontwikkeling van MARIJ, inclusief de Enterprise Architectuur rijksdienst.

MARIJ 2.0

In de zomer van 2008 is MARIJ door de Interdepartementale Commissie Bedrijfsvoering Rijk (ICBR) vastgesteld. De ICBR acht het van belang dat onder architectuur wordt gewerkt en dat MARIJ (naast NORA) als referentie-architectuur fungeert voor de departementen en (ICT-)projecten binnen de Rijksdienst. In het najaar van 2010 is een beta-versie van MARIJ, MARIJ 2.0, bestaande uit een 3 tal documenten, gereed gekomen. 
MARIJ 2.0 moet in het bijzonder tegemoet komen aan de behoefte aan een referentie-architectuur die praktisch, persoonlijk en actueel is. Een architectuur met instrumenten waarmee je in de praktijk aan de slag kan gaan en die aansluit bij de behoeften (van bestuurders, managers, beleidsmedewerkers, specialisten en ook die van architecten). Het moet de gebruiker een handreiking aanbieden.

Programma Rijksarchitectuur (MARIJ) 2008-2011

Om daadwerkelijk te gaan werken met en onder architectuur en om MARIJ echt te gaan positioneren en te  verankeren binnen de bedrijfsvoering en veranderprocessen van de Rijksdienst, is een meerjarig plan (PDF, 499 KB) opgesteld voor de periode 2008-2011. Dit plan kent een viertal actielijnen, waarlangs dit gebeurt. Deze actielijnen richten zich op het  ontwikkelen, sturen en werken met architectuur en op het beheren, onderhouden en ondersteunen van (werken met) MARIJ en Rijksbrede architectuurinstrumenten.

Voor 2008 was het adagio MARIJ 1.0 actief toepassen: ‘Architectuur is een kwestie van doen’, voor 2009 was dat ‘MARIJ toepassen werkt’, voor 2010 was dat sturen en werken met architectuur: een stap voorwaarts’ en voor 2011 ‘sturen en werken met MARIJ is de norm’. De focus voor 2010 is met name gericht geweest  op het toegevoegde waarde te leveren bij actuele vraagstukken en het helpen realiseren van de vernieuwingsdoelstellingen op een samenhangende manier. In 2011 ligt de nadruk op het versterken en inbedden van samenhang in veranderprocessen, zowel inhoudelijk als procesmatig, resulterend in een Rijksbrede generieke I-architectuur en een model en eerste invulling van een Enterprise Architectuur rijksdienst. Geleverd worden eerste verbindingen tussen I, ICT en primaire en ondersteunende en PSA’s van projecten Compacte Rijksdienst, in ieder geval projecten 4 (ICT-infrastructuur) en 7 ( 1 ICT-aanbieder) getoetst aan principes.

Documentatie MARIJ


Marij 1.0 bestaat uit:


In deze positioneringnotitie krijgen architectuurinstrumenten een plek in relatie met andere bedrijfsvoeringsinstrumenten (bijv. een business case, toets, projectplan).

MARIJ 2.0  bestaat uit:


Daarnaast is er een opleidingspakket modulair opgebouwd. Wat dit pakket behelst is weergegeven in een flyer. Flyer Opleiding MARIJ (PDF, 182 Kb). De modules zijn flexibel van opzet en zo opgezet, dat het mogelijk is om er brokken zoals legostenen eruit te halen en deze in welke vorm dan ook in te zetten in het kader van een opleiding. Het gaat om de modules:


In de loop van 2011 zullen de verschillende producten en instrumenten mede op basis van opgedane ervaringen worden aangepast.

Meer informatie

Wilt u meer weten over MARIJ en andere diensten van ICTU? Neem dan contact op met jacques.verdaas@ictu.nl of peter.bergman@ictu.nl .

Nieuws