NORA

Wat is NORA?

De Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA) bevat principes, beschrijvingen, modellen en standaarden voor het ontwerp en de inrichting van de elektronische overheid. Het is een instrument dat door overheidsorganisaties kan worden benut in de verbetering van de dienstverlening aan burgers en bedrijven. De NORA is ontwikkeld in 2005 en heeft inmiddels de versies 1.0, 2.0 en 3.0 opgeleverd. In 2009 is NORA door het kabinet vastgesteld als norm voor de overheid.
De NORA beschrijft tien strategische en veertig afgeleide principes. De strategische principes beschrijven de kwaliteit van de dienstverlening vanuit het perspectief van afnemers: burgers, bedrijven en andere overheidsorganisaties. De afgeleide principes beschrijven de belangrijkste kenmerken waar diensten aan moeten voldoen, om die kwaliteit te realiseren. Het centrale begrip is “interoperabiliteit”: het vermogen van organisaties en mensen om informatie uit te wisselen en die informatie te begrijpen en te gebruiken.

NORA bestaat uit:

  • Katern Strategie (Nederlandse en Engelse versie)
  • Katern Principes voor samenwerking en dienstverlening
  • Dossier Informatiebeveiliging
  • Dossier Service gerichte architectuur
  • Dossier Geo-informatie
  • Dossier Beleidskaders

 

Wat is het doel van NORA?

Het hogere doel van NORA is om de dienstverlening door de Nederlandse overheid te verbeteren in lijn met de Visie op dienstverlening. Een belangrijke voorwaarde voor deze verbetering is de bereidheid van alle betrokken organisaties om binnen een gedeeld kader samen te werken. Door vanuit iedere organisatie de eigen dienstverlening binnen dit zelfde kader te ontwikkelen, ontstaat samenhang in de dienstverlening van de overheid als geheel. NORA biedt een invulling van dit kader. NORA is primair ontwikkeld door en voor informatiearchitecten, maar is inmiddels bruikbaar gemaakt voor veel meer doelgroepen, zoals projectleiders, adviseurs, beleidsmedewerkers en bestuurders.

Werken onder architectuur

NORA kan op verschillende manieren worden gebruikt:

  • Opstellen van architecturen

NORA kan gebruikt worden als kader in het architectuurproces van de organisatie, bij het opstellen van architectuurdocumenten, zoals een Enterprise Architectuur, Project Start Architecturen, Solutionarchitecturen en referentiearchitecturen voor specifieke domeinen.

  • Toetsen van architecturen

Van belang is dat een voorziening die in een solutionarchitectuur wordt beschreven goed aansluit op de Enterprise Architectuur van de organisatie en op gemeenschappelijke voorzieningen en architecturen van andere overheidsorganisaties waarmee wordt samengewerkt. Zo’n goede aansluiting kan worden geborgd door het gebruik van Project Start Architecturen en architectuurtoetsen.
Er zijn diverse organisaties gespecialiseerd om zulke architectuurproducten op te stellen en/of te toetsen door onafhankelijke, ervaren architecten, zoals Stichting ICTU, Inspearit of Capgemini. NB Als uw organisatie ook zulke architectuur-toetsen aanbiedt, laat het ons dan laten weten, zodat we dat ook kunnen vermelden.

  • Sturen op interoperabiliteit

Bestuurders die willen dat hun organisatie intensiever gaat samenwerken met andere overheidsorganisaties, kunnen de toepassing van NORA in de organisatie borgen. Zij kunnen de verantwoordelijken voor architectuur in hun organisatie opdracht geven om de strategie en tactiek van de organisatie te concretiseren aan de hand van NORA (zoals hierboven beschreven) en de uitkomsten van dit proces bekrachtigen.

Beheer en doorontwikkeling NORA

Medio 2010 is een discussie ontstaan over de wijze waarop het beheer van de NORA is ingevuld en over de doorontwikkeling van de NORA rond diverse onderwerpen. Deze punten zijn in de bijeenkomst van de Bestuurlijke Regiegroep Dienstverlening en e-Overheid (BRG) op 27 april 2011 aan de orde gesteld. Daarbij is aangegeven dat het ministerie van BZK eigenaar en beheerder is van de NORA en dat – onder regie van het ministerie van BZK – via het dagelijkse bestuur van de BRG een gezamenlijke verkenning zal worden uitgevoerd over de vraag wat er de komende jaren moet gaan gebeuren ten aanzien van de NORA en wat dat voor de overheidsorganisaties en de eigenaar inhoudt. Het resultaat van deze verkenning ligt momenteel voor bij het dagelijkse bestuur en een advies terzake wordt naar verwachting begin 2012 voorgelegd aan de BRG.
In 2012 wordt een start gemaakt met de doorontwikkeling van NORA op specifieke onderwerpen. Naar verwachting betreft dat Ketendienstverlening en Ketensamenwerking, Governance van de informatiehuishouding en Veiligheid. Van belang hierbij is, dat alle overheidsorganisaties een bijdrage leveren aan zowel de governance als de inhoudelijke doorontwikkeling van de NORA.  Ondertussen wordt in opdracht van het ministerie van BZK het beheer van de NORA verder geprofessionaliseerd. De Stichting ICTU voert dat beheer uit.

Documentatie NORA

NORA 3.0 bestaat uit twee katernen plus verantwoording:


Naast de katernen omvat NORA een aantal dossiers. Op dit moment zijn er dossiers over:


Overige documenten:


Het belangrijkste verschil tussen de katernen en de dossiers is de formele status van de documenten. De katernen zijn vastgesteld na een openbare review. Voor het toepassen ervan geldt het pas-toe-of-leg-uit-principe. NORA-dossiers zijn niet tot stand gekomen na een openbare review. Ze zijn niet verplichtend, maar hebben het karakter van een implementatie-advies.

Eigenaar en Opdrachtgever

NORA is en wordt -namens alle Nederlandse overheidsorganisaties- ontwikkeld, beheerd en verspreid onder verantwoordelijkheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Wilt u meer weten over NORA?

Neem dan contact op met jasper.lieshout@ictu.nl 06-48585100

Nieuws